Hoe zorg je ervoor dat iedereen zich vrij voelt om een andere mening te geven, ook als die afwijkt van wat collega’s of leidinggevenden vinden? Bij provincie Flevoland krijgt Loyale Tegenspraak steeds meer aandacht. Maaike de Graaf, adviseur Leren en Ontwikkelen bij provincie Flevoland, vertelt hoe het onderwerp binnen de organisatie verder wordt gebracht.
Van eerste gesprek naar een bredere aanpak
Een kritische vraag stellen of een andere mening laten horen: het klinkt vanzelfsprekend, maar is dat in de praktijk niet altijd. Want hoe zorg je ervoor dat verschillende perspectieven worden gehoord en mensen zich vrij voelen om zich uit te spreken?
Bij provincie Flevoland bleek na een collegetour over loyale tegenspraak dat er behoefte was om het gesprek voort te zetten. Niet alleen onder medewerkers, maar ook bij leidinggevenden en bestuurders. Met ondersteuning van A&O-fonds Provincies werden daarom twee workshops en een train-de-trainer georganiseerd.
Tijdens de workshops stond niet de dagelijkse inhoud van het werk centraal, maar juist de manier waarop collega’s met elkaar samenwerken. Met behulp van een zelfscan, theorie en gesprekskaarten kregen deelnemers de ruimte om hun ervaringen en perspectieven te delen.
Ruimte voor tegenspraak begint bij elkaar begrijpen
Wat de workshops vooral waardevol maakte, was de rust om echt naar elkaar te luisteren. De werkvormen hielpen om ook collega’s aan het woord te laten die zich normaal minder snel uitspreken.
Door eerst individueel na te denken en vervolgens ervaringen met elkaar te delen, zonder direct in discussie te gaan, ontstond ruimte voor verschillende perspectieven. Niet om elkaar meteen te overtuigen, maar om beter te begrijpen hoe anderen de samenwerking ervaren.
Een belangrijk inzicht daarbij was dat zeggen dat je toegankelijk bent, iets anders is dan dat anderen dit ook daadwerkelijk zo ervaren. Juist daarom is het waardevol om regelmatig stil te staan bij hoe collega’s met elkaar omgaan en hoeveel ruimte er in de praktijk is voor een andere mening.
Loyale Tegenspraak vraagt blijvende aandacht
Een open gesprek is een mooi begin, maar Loyale Tegenspraak vraagt om meer dan één bijeenkomst. Het vraagt tijd, aandacht en de bereidheid om regelmatig met elkaar in gesprek te blijven over samenwerking en de ruimte voor verschillende meningen.
Bij Flevoland krijgt dat inmiddels een vervolg door onder andere de college tours en daaropvolgend de workshops. Hierbij wordt gebruik gemaakt van de ontwikkelde materialen van het A&O fonds. Dankzij de train-de-trainer is er ook een groep collega’s die de workshop zelf kan verzorgen. Zij komen periodiek samen om ervaringen uit te wisselen en het onderwerp stap voor stap verder te brengen binnen de organisatie.
Zo blijft Loyale Tegenspraak niet beperkt tot de eerste gesprekken, maar krijgt het ook daarna aandacht binnen de provincie.
Zelf aan de slag met Loyale Tegenspraak?
Wil je binnen jouw team of organisatie ook meer ruimte maken voor open gesprekken en verschillende perspectieven? Met de praatplaat, persoonlijke checklist en gesprekskaarten van A&O-fonds Provincies kun je zelf aan de slag.
